Qastroezofageal reflüks xəstəliyi (GERD) mədə turşusunun və həzm şirələrinin qida borusuna geri axması nəticəsində yaranan xroniki pozuntu ilə xarakterizə olunur. Bu hal qida borusunun selikli qişasında iltihab, diskomfort və uzunmüddətli ağırlaşmalara səbəb ola bilər.
Reflüks həm qıcıqlanmış qida borusu, həm də diafraqmal yırtıqla əlaqəli ola bilər.
Əsas səbəblər
- Diafraqmal yırtıq (hiatal hernia)
- Mədə turşuluğunun artması
- Qida borusunun aşağı sfinkter əzələsinin zəifliyi
- Həddindən artıq qidalanma və yağlı qidalar
- Siqaret və alkoqol
- Stress və həyat tərzi faktorları
Klinik əlamətlər
Reflüks xəstəliyinin əsas simptomları:
- Ürəkaltı və boğazda yanma hissi (heartburn)
- Qıcqırma və turş dad
- Ağır yeməkdən sonra qarın diskomfortu
- Boğazda qıcıqlanma, xırıltı və öskürək
- Nadirdə disfagiya (qida udma çətinliyi)
Xroniki reflüks müalicə olunmadıqda qida borusunda eroziya və Barrett qida borusu kimi ciddi komplikasiyalara səbəb ola bilər.
Diaqnostika
Dəqiq diaqnoz üçün aşağıdakı müayinələr tətbiq olunur:
- Endoskopiya (qida borusu və mədə) – selikli qişanın vəziyyətini qiymətləndirir
- pH-monitorinq – qida borusuna turşu geri axmasının dərəcəsini ölçür
- Manometriya – qida borusunun əzələ funksiyasını qiymətləndirir
- Zərurət olduqda KT və ya MRT
Diaqnostika reflüksün səbəbini və ağırlıq dərəcəsini müəyyən etməyə imkan verir.
Müalicə
Reflüks xəstəliyinin müalicəsi xəstənin vəziyyətinə uyğun olaraq fərdi şəkildə aparılır:
- Proton pompa inhibitorları və antasidlər
- Pəhriz və həyat tərzi korreksiyası (az yağlı qidalar, gecə yeməyinin məhdudlaşdırılması)
- Diafraqmal yırtıq və ya ağırlaşmalar olduqda cərrahi müdaxilə
- Minimal invaziv laparoskopik əməliyyatlar (Nissen fundoplikasiya və s.)
Düzgün müalicə reflüksün simptomlarını aradan qaldırır, qida borusunun zədələnməsinin qarşısını alır və həyat keyfiyyətini yüksəldir.
Konsultasiya
Əgər ürəkaltı yanma, qıcqırma, qida udmada çətinlik və ya xroniki qıcıqlanma müşahidə edirsinizsə, dəqiq diaqnostika və fərdi müalicə planı üçün ümumi cərrah, cərrah-proktoloq və endoskopist, Tibb Elmləri Namizədi Dr. Anar Əliyevin konsultasiyasına yazıla bilərsiniz.
📞 Elə indi PhD.Dr.Anar Əliyev ilə konsultasiyaya yazılın və sağlamlığınızın qayğısına qalın.
Mob / WhatsApp: +994 50 311 00 18