Xoralı kolit yoğun bağırsağın selikli qişasının xroniki, residivləşən iltihabi xəstəliyidir və iltihabi bağırsaq xəstəlikləri (İBX) qrupuna daxildir. Xəstəlik əsasən rektumdan başlayaraq proksimal istiqamətdə yayılır və selikli qişada xoralaşma, qanaxma və iltihabi dəyişikliklərlə xarakterizə olunur.
Bu patologiya uzunmüddətli gedişə malik olub, kəskinləşmə və remissiya dövrləri ilə müşayiət olunur.
Etiologiya və risk faktorları
Xoralı kolitin yaranma mexanizmi tam aydın olmasa da, aşağıdakı faktorların rolu qəbul edilir:
- Autoimmun mexanizmlər
- Genetik meyillik
- Bağırsaq mikrobiotasının pozulması
- Ətraf mühit faktorları
- Stress
Klinik əlamətlər
Xəstəliyin əsas simptomları:
- Nəcisdə qan və selik
- Xroniki diareya
- Qarının aşağı hissəsində ağrı və spazm
- Tenesmus (natamam defekasiya hissi)
- Ümumi halsızlıq
- Anemiya
Ağır hallarda bədən temperaturunun yüksəlməsi, çəki itkisi və sistemik əlamətlər müşahidə oluna bilər.
Ağırlaşmalar
Vaxtında nəzarət olunmadıqda aşağıdakı ağırlaşmalar inkişaf edə bilər:
- Kütləvi bağırsaq qanaxması
- Toksik megakolon
- Perforasiya
- Kolorektal xərçəng riski
Bu səbəbdən erkən diaqnostika və müntəzəm müşahidə mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Diaqnostika
Diaqnostik yanaşma kompleks şəkildə aparılır:
- Laborator analizlər (iltihabi markerlər, anemiya göstəriciləri)
- Nəcis müayinəsi
- Kolonoskopiya və biopsiya
- Zərurət olduqda KT və ya MRT
Endoskopik müayinə diaqnozun təsdiqində əsas rol oynayır.
Müalicə
Müalicə xəstəliyin aktivlik dərəcəsindən və yayılma səviyyəsindən asılı olaraq planlaşdırılır:
- İltihabəleyhinə preparatlar
- İmmunmodulyator terapiya
- Bioloji preparatlar
- Ağır və ağırlaşmış hallarda cərrahi müdaxilə
Məqsəd iltihabın nəzarət altına alınması, remissiyanın əldə olunması və ağırlaşmaların qarşısının alınmasıdır.
Konsultasiya
Əgər nəcisdə qan, davamlı diareya, qarın ağrısı və ya iltihabi bağırsaq xəstəliyindən şübhələndirən əlamətlər mövcuddursa, vaxt itirmədən mütəxəssis müayinəsinə ehtiyac var.
📞 Elə indi PhD.Dr.Anar Əliyev ilə konsultasiyaya yazılın və sağlamlığınızın qayğısına qalın.
Mob / WhatsApp: +994 50 311 00 18